Pres ve kaynak robotundan ERP'ye, galvaniz banyosundan parti kaydına, fındık alımından e-Müstahsil Makbuzu'na: Sakarya 2. OSB'deki tesisler için üretim verisini tek zincirde toplayan sistemler kuruyoruz. Proje görüşmesi planlayın.
Bir fabrikada yazılım projesi çoğu zaman ERP sorusuyla başlar; oysa asıl kayıp sahada oluşur. Presin kaç kez durduğu, banyonun hangi sıcaklıkta çalıştığı, hangi bobinin hangi parçaya dönüştüğü bir vardiya defterinde ya da Excel dosyasında kalır. Hendek OSB yazılım ve otomasyon projelerinde işe makineden başlıyor, veriyi üretim takip (MES) katmanından geçirip ERP'ye, oradan da müşteriye taşıyoruz.
Bölgenin profili bu yaklaşımı gerektiriyor. OSB'nin sitesindeki bir Sanayi Gazetesi röportajına göre (veri yaklaşık 2016'ya ait) toplam 93 parselden 46'sını metal ve madeni eşya üreticileri tutuyordu; onları sırasıyla 9, 7, 6 ve 6 parselle plastik, gıda, orman ürünleri ve kimya izliyordu. OSB'nin bugünkü firma listesinde galvaniz, katoforez kaplama, ileri kimyasal kaplama ve alüminyum üreticileri de yer alıyor. Pres, kaynak robotu, kaplama banyosu ve paketleme hattı yan yana çalışıyor ve her biri verisini başka bir protokolle üretiyor.
Hendek 2. OSB'deki fabrikalarda yazılım denince çoğu zaman akla önce bir ERP lisansı ya da ön muhasebe programı geliyor. Oysa üretim verisi ERP'ye elle yazılıyorsa raporlar, vardiya sonundaki tahmin kadar doğru olur. Bizim işimiz bu boşluğu kapatmak: yazılım geliştirme ve Endüstri 4.0 ekibimiz PLC/SCADA'dan veri toplamayı, entegrasyonu ve üretim yazılımını tek projede ele alıyor.
Hendek bir hizmet bölgemiz: irtibat ofisimiz Tekirdağ'ın Çerkezköy ilçesinde, Hendek'te ofis ya da ekip bulundurmuyoruz. Keşfi, devreye almayı ve eğitimi planlı saha günlerinde yapıyor; izlemeyi ve güncellemeleri uzaktan yürütüyoruz.
Ağ geçidinin bağlı olduğu makine ağı, ofis ağıyla aynı segmentte durmamalı. Bu ayrımın nasıl kurulduğunu Hendek OSB bilgi işlem ve IT destek sayfasında anlatıyoruz.
Rakamlar farklı yıllara ait; kaynak ve tarih her kartın altında.
Invest in Sakarya, ilin otomotiv ana sanayisini Toyota, Otokar, Türk Traktör, Tırsan ve Başak Traktör olarak sıralıyor ve sektörde 80'in üzerinde firma sayıyor. Sakarya 2. OSB'nin sitesindeki firma listesinin en kalabalık başlığı da “Otomotiv ve Madeni Eşya Sanayi”.
Bir müşteri, parçanın hangi bobinden, hangi pres vardiyasında ve hangi kaplama partisinde üretildiğini sorduğunda cevap kâğıt arşivi taranmadan verilebilmeli. Bunun için hammadde kabulünde bobin ya da ingot lotu barkodla kayda alınır, iş emri malzemeyi bu lottan çeker, her kasa ve palet kendi etiketini alır ve sevkiyat kaydı zinciri kapatır.
Müşteriniz VDA standardı istiyorsa EDI Web Suite KLT ve palet etiketlerini VDA 4902/4994'e göre basar, sevk bildirimini (ASN) VDA 4913 ya da EDIFACT DESADV olarak hazırlar ve VDA 4905 sipariş dosyalarını içeri alır. Sevk planı e-postayla ya da müşteri portalından geliyorsa planı ERP'ye aktaran bir iş akışı otomasyonu, her gün yeniden yazma işini ortadan kaldırır.
Aynı holde yeni bir robot hücresiyle yıllar önce kurulmuş bir eksantrik pres yan yana çalışabilir. Üç farklı makine durumunda veriyi şöyle topluyoruz:
Sayaç, çevrim süresi ve alarm kodları PLC'nin desteklediği protokolle (OPC UA, Modbus TCP vb.) okunur. Duruşun nedeni operatör panelinden veya hat başındaki tabletten tek dokunuşla seçilir; OEE kullanılabilirlik, performans ve kalite bileşenleriyle ayrı ayrı hesaplanır.
Motor akımına takılan bir sensör ya da çevrim sonu sinyali, makinenin çalışıp çalışmadığını ve kaç vuruş yaptığını söyler. Makinenin kontrol ve emniyet devrelerine dokunulmaz; veri yalnızca okunur.
Lazer ve CNC kesimde fire, plakaya yerleşimle başlar. SmartNestPro parça yerleşimini optimize eder; kesim planı ve plaka kullanımı iş emrine bağlandığında fire, ERP'de gerçek değeriyle görünür.
OSB'nin firma listesinde galvaniz, katoforez kaplama ve ileri kimyasal kaplama üreticileri, 2016 röportajında ise 6 kimya parseli var. Bu tesislerde kalite, banyo kaydının parti numarasına bağlanmasıyla kanıtlanır.
Banyo sıcaklığı ve daldırma süresi PLC'den ya da sıcaklık vericisinden okunur; askı veya sepet numarasıyla birlikte parti kaydına yazılır. Kaplama kalınlığı ölçümü aynı kayda eklenince, bir müşteri şikâyetinde parçanın hangi banyo koşullarında kaplandığı görülür.
Hat hızı, banyo sıcaklığı, voltaj ve fırın sıcaklığı askı numarasıyla eşleşir. Reçeteden sapan değer kaydedilir ve vardiya sorumlusuna bildirim gider; kontrol PLC'de kalır, yazılım izler ve kaydeder.
Dozaj pompası debisi, tartım değerleri ve karıştırma süreleri reçete sürümüyle birlikte kayda geçer. Laboratuvar analiz sonuçları partiye bağlanır; bir ürünün hangi reçete sürümüyle üretildiği aylar sonra da bulunur.
OSB'nin sitesindeki habere göre Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA), Üreten Şehirler Programı kapsamında Sakarya 2. OSB'de Doğu Marmara Yeşil Dönüşüm Merkezi'ni kurdu. Merkez eğitim, danışmanlık, firma bazlı yol haritası, karbon emisyonu analizi ve raporlama, karbon ticareti, AB normlarına uyum, temiz üretim ve enerji verimliliği konularında hizmet veriyor.
Merkezle bir bağımız yok; onu bölgenin bir olanağı olarak anıyoruz. Karbon analizinin kalitesi ise ölçüme bağlı. Aylık fatura toplamından yapılan bir hesap, hangi hattın, fırının ya da kompresörün ne kadar tükettiğini söylemez. Biz bu ölçüm katmanını kuruyoruz: alt sayaçlardan, enerji analizörlerinden ve proses PLC'lerinden veriyi otomatik toplayıp üretim miktarıyla eşleştiriyoruz.
OSB'nin sitesinde OSOS (otomatik sayaç okuma) ve doğalgaz portal girişleri bulunuyor; yaklaşık 2016 tarihli röportaja göre OSB altyapısına SCADA ile uzaktan erişiliyordu. Aynı mantığı fabrika içine taşımak, enerji etüdü ve karbon raporu için izlenebilir tek bir veri kaynağı sağlar.
Avrupa Komisyonu'na göre AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) 1 Ocak 2026'da kesin dönemine geçti; kapsamında demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerinden seçilmiş ürünler var. Yükümlülük AB'deki ithalatçıya ait, ama gömülü emisyon verisi çoğu zaman üreticiden istenir. OSB listesinde galvaniz ve alüminyum üreticileri olduğu için konu bölgeye uzak değil. Kapsam gümrük tarife koduna göre belirlenir; bu not genel bilgidir, hukuki görüş yerine geçmez.
TÜİK verilerini aktaran yerel habere göre Hendek, 2024'te 18.182 ton fındıkla Türkiye'deki ilçeler arasında 10. sıradaydı. Bu ölçekte bir üründe alım ve işleme ön muhasebeyle yönetilemez: her alım partisinin kantar, nem ve randıman verisi, çıkan ürün partisine kadar izlenebilmelidir.
Bu akışta alım noktasındaki kantar ve nem cihazı verisi doğrudan kayda düşer, randıman (kabuklu fındıktan çıkan iç oranı) numune kırımıyla girilir ve üretici bilgisiyle birlikte alım partisine bağlanır. Kullandığınız e-belge altyapısında düzenlenen e-Müstahsil Makbuzu bu kayıttan beslenir; makbuzdaki miktar ile depoya giren miktar ayrı ayrı yazılmaz.
Gelir İdaresi'nin yayımladığı VUK Genel Tebliği'ne (Sıra No: 509) göre e-Müstahsil Makbuzu yeni bir belge türü değil, kâğıt müstahsil makbuzuyla aynı hukuki niteliğe sahip. Makbuzun hangi alımlarda düzenleneceği mali müşavirinizin konusu; biz veri akışını kuruyoruz.
OSB'nin sitesine göre bölge D-100 Karayolu ile TEM Otoyolu arasında; D-100'e ikinci giriş-çıkış yolu 2017'de tamamlandı. Invest in Sakarya'ya göre Kuzey Marmara Otoyolu Akyazı'da Anadolu Otoyolu'na bağlanıyor, Karasu Limanı'ndan Köstence ve Çornomorsk'a Ro-Ro seferleri var. Kamyon kapıdayken belge beklenmesin diye akışı şöyle kuruyoruz:
Gelen hammadde el terminaliyle okutulur, tedarikçi lotu ve sertifikası kayda bağlanır, malzeme sistemin önerdiği adrese yerleşir.
İş emri malzemeyi lot bazında çeker; ilk giren ilk çıkar ya da son kullanma tarihi kuralına aykırı seçimde terminal uyarır.
Kasa ve palet etiketi üretim kaydından basılır; ağırlık ve miktar elle girilmez.
Her palet araca yüklenirken okutulur; yanlış palet ya da eksik miktar yükleme bitmeden görülür.
Yükleme tamamlanınca e-İrsaliye ve müşteri istiyorsa ASN aynı kayıttan oluşur. Mikro ERP kullanan tesislerde Axata WMS bu akışın depo tarafını hazır getirir.
Her biri tek başına başlatılabilir; tek bir makine ya da tek bir hatla başlamanızı öneriyoruz.
PLC/SCADA'dan veri toplama ve entegrasyon, PLC'siz makinelerde IIoT sensörleri, duruş nedeni ekranları ve vardiya raporları.
Hammadde lotundan sevk edilen kasaya izlenebilirlik; VDA etiketleri, ASN ve müşteri siparişlerinin içe alınması.
Lazer ve CNC kesimde plaka yerleşimi ve verim analizi; kesim planının iş emrine ve fire kaydına bağlanması.
SmartNestProEl terminaliyle mal kabul, lokasyon yönetimi, toplama ve yükleme kontrolü; hareketler Mikro ERP'ye anlık aktarılır, e-İrsaliye eksiksiz sevk kaydından oluşur.
Axata WMSAlt sayaç, analizör ve proses verisinden ürün başına enerji; yeşil dönüşüm ve SKDM çalışmaları için izlenebilir veri. Veri tesisteki sunucuda ya da bulutta tutulur.
Logo, Netsis, Mikro ve SAP ile iş emri, stok hareketi ve fire aktarımı; e-İrsaliye, e-Fatura ve e-Müstahsil akışlarına üretim verisi.
Bir otomasyon sistemi devreye alındığı gün değil, üç yıl sonra bir sensör değiştiğinde sınanır. Bu yüzden kurduğumuz sistemlerin bakımını tesisin kendi teknisyenlerinin yapabilmesini hedefliyoruz.
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Hendek Meslek Yüksekokulu'nun adresi OSB'nin içinde, Kargalıhanbaba OSB Mahallesi'nde. MYO'nun bölümleri arasında Elektronik ve Otomasyon ile Makine ve Metal Teknolojileri var. Ağustos 2025 tarihli yerel habere göre OSB'nin genişleme alanındaki yeni binada Dijital Dönüşüm Elektroniği, Mekatronik, Robotik ve Yapay Zekâ ile İmalat Yürütme Sistemleri Operatörlüğü dâhil 14 programın okutulması planlanıyordu. İmalat yürütme sistemi, MES'in Türkçe karşılığıdır.
MYO ile bir iş birliğimiz yok. Yine de bu yetenek havuzu bir tasarım kararını haklı çıkarıyor: tek üreticiye bağlı kapalı bir yapı yerine OPC UA ve MQTT gibi açık standartlar, okunabilir etiket listeleri ve belgelenmiş arayüzler kullanıyoruz. Teslimde her veri noktasının kaynağı, birimi ve ölçeklemesi bir tabloda yer alır; devir eğitimini eğitim hizmetimiz kapsamında sahada ya da uzaktan veriyoruz.
Aynı OSB üç adla aranıyor; OSB içi adreslerde mahalle adı geçiyor.
Metal, kaplama ve gıda tarafında verinin doğduğu yerler.
Kurduğumuz sistemlerde kullandığımız protokoller ve arayüzler.
Süre kapsama göre değişir; her adım, bir öncekinin ölçütü karşılandığında başlar.
Planlı bir saha ziyaretiyle makineleri, PLC modellerini, ağ yapısını ve mevcut ERP'yi yerinde inceliyoruz. Ölçütü birlikte yazıyoruz: hangi hat, hangi duruş nedenleri, hangi rapor kime gidecek.
Bir pres, bir banyo ya da bir paketleme hattı seçilir. Ağ geçidi kurulur, veri akmaya başlar, operatör ekranı sahada denenir.
Pilot hattın otomatik verisi aynı dönemin vardiya kayıtlarıyla karşılaştırılır; farklar açıklanana kadar sinyal, eşik ve duruş nedeni listesi düzeltilir.
Doğrulanan veri iş emri, lot ve stok hareketi olarak ERP'ye aktarılır. Takvimi ve kabul testlerini proje yönetimi disipliniyle yürütüyoruz.
Diğer hatlar aynı şablonla eklenir, tesis teknisyenlerine devir eğitimi verilir. İzleme ve güncellemeler uzaktan, gerektiğinde planlı saha ziyaretiyle sürer.
Ekrandaki parti kaydı, hattaki hareketle aynı anda oluşmalı.
Aynı OSB'de ağ, güvenlik, yedekleme ve yeni fabrika BT altyapısı.
Altı bölgede bilgi işlem ve yazılım sayfalarının tamamı.
Gebze'de TOSB tedarikçileri için EDI ve makine verisi.
Tersane, kimya ve İTOSB tesisleri için MES, reçete ve depo yazılımı.
Çerkezköy'de enerji verisi ve üretim takibi.
Otomotiv tedarikçileri için VDA etiket, ASN ve sipariş yönetimi.
Sac kesimde plaka verimi için yapay zekâ destekli nesting yazılımı.
Evet. Motor beslemesine açılır kapanır bir akım sensörü takılır ya da çevrim sonu sinyali potansiyelsiz bir kontak üzerinden alınır; böylece çalışma durumu ve vuruş sayısı elde edilir. Sinyali okuyan IIoT cihazı makinenin kontrol ve emniyet devrelerine müdahale etmez. Operatör duruş nedenini tabletten seçtiğinde eski pres de OEE raporuna girer.
Önce tüketim kaynağında ölçülür: alt sayaç, analizör, doğalgaz ve basınçlı hava verisi otomatik okunup üretim miktarıyla eşleştirilir; ürün başına enerji ve emisyon hesabı için izlenebilir bir veri seti oluşur. Avrupa Komisyonu'na göre SKDM, demir-çelik ve alüminyum dâhil belirli sektörlerin ürünlerini kapsıyor. Kapsamı danışmanınızla netleştirirsiniz; biz istenen veriyi kaynağıyla hazırlarız.
Değerler PLC'den ya da sıcaklık vericisinden belirli aralıklarla okunur. Askı veya sepet banyoya girerken parti numarası okutulur ve çıkışa kadar okunan değerler o partiye yazılır; her partinin sıcaklık eğrisi, süresi ve dozaj geçmişi tek ekranda görünür.
Evet. Kantar ve nem cihazı alım kaydına doğrudan yazar, numune kırımından çıkan randıman aynı kayda eklenir. e-Müstahsil Makbuzu bu kayıttan düzenlendiği için makbuzdaki miktar, depoya giren miktar ve işleme partisi tek kaynaktan gelir. Hangi alımlarda makbuz düzenleneceğine mali müşavirinizle karar verirsiniz.
Üç parça birlikte çalışmalı: hammadde lotunu ve iş emrini tutan ERP ya da MES kaydı, müşteri standardında etiket basan bir etiket katmanı ve sevkiyatı müşteriye bildiren EDI. VDA standardı isteyen müşteriler için EDI Web Suite etiket, ASN ve sipariş tarafını karşılar; ERP'nizle bağlantıyı biz kuruyoruz.
Hedefimiz bu. Sistemi açık standartlar, etiket listesi ve arıza kontrol listesiyle teslim ediyor, teknisyenlerinize devir eğitimi veriyoruz. Sensör değişimi ya da yeni makine eklemek gibi işleri ekibiniz üstlenebilir; yazılım güncellemeleri ve yeni entegrasyonlar için uzaktan destek sürer.
Kapsama göre değişir; bu yüzden takvimi rakamla değil adımlarla veriyoruz. Tek hatta pilotla başlıyor, pilot verisi doğrulanınca ERP entegrasyonuna ve diğer hatlara geçiyoruz. Keşfi planlı saha ziyaretiyle yapıp hat sayısına ve ERP'nize göre bir iş planı çıkarıyoruz.
Çoğu durumda hayır. Mevcut ERP'nin desteklediği entegrasyon yolları (API, veri aktarım servisleri) üzerinden bağlantı kuruyoruz. Üretim verisi ERP'ye iş emri, stok hareketi ve fire kaydı olarak girer; muhasebe ve finans tarafı olduğu gibi kalır.
Önce bir pres, bir banyo ya da bir paketleme hattı seçelim; ölçüm ölçütünü birlikte yazalım. Keşif için Hendek OSB'deki tesisinize planlı bir ziyaret ayarlıyoruz.
Son güncelleme: . Bölge verileri yukarıdaki kaynaklardan alınmıştır; mevzuatla ilgili bilgiler genel niteliktedir, hukuki görüş değildir.
Fotoğraflar: Testalize.me, Andrey Soldatov, Morteza Mohammadi, Toon Lambrechts, Trans Russia (Unsplash). Görseller temsilîdir; hiçbiri müşterilerimizi ya da ekibimizi göstermez, altyazıda aksi belirtilmedikçe bölgeyi de göstermez.
