İTOSB'den Aydınlı'daki kimya OSB'lerine, tersanelerden Teknopark İstanbul'a: her sahanın kendi ağ ve güvenlik senaryosu var. Sözleşmeli bilgi işlem desteğini o senaryoya göre kuruyoruz; ilk adım yerinde keşif.
Beş OSB + serbest bölgeEx bölgesine göre kablosuzTersane taşeron erişimiBir yedek Marmara dışında
Beş OSB, bir serbest bölge, bir tersane hattı: Tuzla ve Pendik'in bilgi işlem haritası
Tuzla Belediye Başkanı'na göre (Eylül 2023) İstanbul'daki sekiz organize sanayi bölgesinin beşi Tuzla'da. TÜİK'in 2025 ADNKS verisine göre ilçenin nüfusu 313.865'e ulaştı; binde 40,5'lik yıllık artış hızı İstanbul ilçeleri arasında en yüksek değer.
Tuzla'da bilgi işlemin hangi sorunlarla karşılaşacağını büyük ölçüde bu bölgelerin yeri belirliyor. İTOSB Tepeören'de; KOSB, Birlik OSB, İAYOSB ve serbest bölge Aydınlı'da; İstanbul Deri OSB ise Aydınlı ile Orhanlı arasında. Tersaneler kıyıda, Evliya Çelebi Mahallesi'ndeki Tersaneler Caddesi ile Aydıntepe Mahallesi'nin ara sokaklarında toplanıyor. Proses kimyası, metal işleme, ilaç üretimi, gemi inşası ve çok uluslu ticaret aynı ilçede yan yana.
Komşu Pendik'te tablo değişiyor. İlçe sınırları içindeki Sabiha Gökçen Havalimanı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na göre 2025'te 48,4 milyon yolcuya hizmet verdi; savunma, havacılık ve denizcilik odaklı Teknopark İstanbul da Sanayi Mahallesi'nde. Burada gündemde çoğu zaman fabrika ağı değil, Ar-Ge ağının yalıtımı ya da kalabalık bir ofisin yardım masası var.
Bu yüzden tek bir hazır paket anlatmıyoruz: Aydınlı'daki bir kimya tesisinin kablosuz ağı, tersanede her hafta değişen taşeron ekipler ve serbest bölgedeki yabancı sermayeli bir şirketin merkezden gelen politikası aynı sözleşme maddeleriyle yönetilemez.
Bir not: Ubden®'in Tuzla ya da Pendik'te ofisi bulunmuyor; iki ilçe bizim için hizmet bölgesi. Günlük işler uzaktan izleme ve yardım masasıyla yürüyor; keşif, kablolama, kurulum ve bakım için planlı ziyaretle geliyoruz.
Kimya OSB'lerinde patlayıcı ortam (ATEX) bölgelerine göre kablosuz ağ
Aydınlı'nın sanayi kimliği kimyadan geliyor. KOSB'nin kökeni 1986'da kurulan Kimyacılar Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi; bölge 2001'de tüzel kişilik kazandı ve 740 dönümlük arazide fiber optik dâhil altyapı çalışmaları tamamlandı. Birlik OSB 1989'da boya-vernik üreticilerinin kooperatifi olarak kuruldu; bugün makine, kimya, metal, otomotiv ve plastik firmalarının bulunduğu karma bir bölge. İstanbul Deri OSB'nin resmî rehberinde ise 1.068 kaydın 114'ü kimyasal ürün imalatında; adına rağmen deri firmaları 44 kayıtla azınlıkta.
Solvent, boya ya da toz bulunan bir dolum alanında ofis tipi bir erişim noktası ya da sıradan bir tablet ateşleme kaynağı olabilir. Hangi alanın patlayıcı ortam sayıldığını işveren, 30.04.2013 tarihli Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik çerçevesinde hazırladığı patlamadan korunma dokümanıyla belirler. Bu sınıflandırmayı ve cihaz belgelendirmesini biz yapmıyoruz; işimiz, dokümandaki bölge haritasına göre doğru kategoride cihaz seçmek ve kablosuz ağı bu sınırlara göre tasarlamak.
Patlayıcı ortamda kablosuz: riskler ve yaklaşımımız
Sahada sık rastlanan riskler
Dolum alanına ya da hammadde deposuna ofis tipi erişim noktası takılmış; cihazın bölge sınıfına uygunluğu bilinmiyor.
Tablet ve el terminalleri tehlikeli alana giriyor; şarj ve batarya değişimi aynı alanda yapılıyor.
Tank, raf ve boru tesisatı sinyali kesiyor; bağlantı koptuğunda el terminalindeki kayıt yarım kalıyor.
Arızalanan Ex işaretli cihazın yerine 'geçici olarak' standart bir cihaz konuyor ve orada kalıyor.
Nasıl ele alıyoruz
Patlamadan korunma dokümanındaki bölge haritası üzerinden nokta nokta cihaz listesi: hangi noktaya Ex işaretli cihaz, hangisine standart cihaz.
Erişim noktaları mümkün olan her yerde tehlikesiz alanda, yönlü antenle; tehlikeli alana yalnızca bölgesine uygun cihaz.
Kurulumdan önce ve sonra kapsama ölçümü; ısı haritası teslim dosyasında.
Tesiste uygun kategoride yedek cihaz ve yazılı değişim kuralı: bölgesine uygun olmayan cihaz tehlikeli alana girmez.
Proses tesisatı ile sistem odası: aynı tesiste iki ayrı ağ dünyası
Görseller temsilîdir.
Proses tesisatında borular ve vanalar (İsviçre)Sunucu kabinlerinde ağ kablolaması
İTOSB'de metal, makine ve ilaç tesisleri için OT/IT ayrımı
İTOSB Başkanı'na göre (2022): %27 metal · %20 makine · %10 ilaç · %9 elektrikli teçhizat
01
Metal ve makine hatları: bölge ve kanal
IEC 62443'teki bölge (zone) ve kanal (conduit) yaklaşımını sade bir ağ planına çeviriyoruz: CNC, PLC ve HMI'lar kendi VLAN'ında; ofisle aralarında yalnızca tanımlı kanallar, örneğin üretim verisinin aktarımı ya da makine üreticisinin bakım bağlantısı, güvenlik duvarı kuralıyla açılıyor.
Varlık envanteri: hangi makine hangi adreste, kim yönetiyor; değişiklikler vardiya planına göre bakım penceresinde
Üretici uzak erişimi tek kapıdan, oturum kaydıyla
02
İlaç tesisleri: doğrulanmış sistem ve değişiklik kaydı
GMP ortamında doğrulanmış (validated) bir sunucuya yapılan yama bile kayıtlı bir değişikliktir. Talep, onay, uygulama ve geri dönüş adımlarını tesisin kalite ekibinin prosedürüne göre yürütüyor; doğrulanmış sistemlerin yedeklerini de geri yükleme testinden geçirerek saklıyoruz.
Değişiklik öncesi anlık görüntü ve yazılı geri dönüş adımı
Validasyon kararı tesisin kalite biriminde kalır
03
Elektrikli teçhizat: eski test istasyonları
Test ve ölçüm cihazlarına bağlı bilgisayarlar çoğu zaman güncellenemeyen eski bir işletim sistemiyle çalışır. Bunları ayrı bir segmentte, internete çıkmadan çalıştırıyor; ölçüm verisini ofis tarafına kontrollü bir ara paylaşım üzerinden aktarıyoruz.
Destek dışı sistemlerin listesi ve risk notu
Ofis ağından test ağına doğrudan erişim yok
Pendik açıklarında demirli gemiler
Tersanede değişen taşeron ekipler: kimlik, misafir ağ ve 5651 kayıtları
Belediye Başkanı'nın anlatımıyla tersaneler Haliç'ten Tuzla'ya taşındı. GİSBİR üye adreslerine göre bugün iki kümede toplanıyorlar: Evliya Çelebi Mahallesi'ndeki Tersaneler Caddesi ve Aydıntepe Mahallesi'ndeki Güzin Sokak çevresi. Bir gemide aynı anda birçok taşeron ekip çalışır: boru, elektrik, boya ve izolasyon ekipleri gelir, iş bitince gider. Ağ açısından bu, her hafta değişen bir kullanıcı listesi demek.
Ortak bir Wi-Fi şifresi bu tabloda hem güvenlik açığı hem kayıt sorunu: şifre dolaşır, kimin hangi cihazla ne zaman bağlandığı bilinmez. Çok sayıda kişiye internet erişimi sağlayan işletmeler 5651 sayılı Kanun ve toplu kullanım sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler kapsamına girebilir; tersanenizin bu kapsamda olup olmadığını ve hangi kayıtları ne kadar saklaması gerektiğini hukuk danışmanınızla teyit edin. Teknik altyapıyı biz kuruyoruz:
Taşeron firma başına sorumlu kişi ve iş süresiyle sınırlı kullanıcı hesabı
Personel, taşeron ve misafir için ayrı SSID ve VLAN
Saha tabletleri için cihaz kaydı ve sertifikayla bağlantı
Erişim kayıtlarının zaman damgasıyla, değiştirilemez biçimde arşivlenmesi
Bir taşeron hesabının yaşam döngüsü
Taşeron kaydıTersanenin idari birimi firmayı, iş emrini ve ekip sorumlusunu tanımlar; kişi listesi buradan gelir.
Süreli kimlikHer kişiye iş süresiyle sınırlı kullanıcı adı ya da kupon verilir; süre dolunca hesap kendiliğinden kapanır.
Ayrık ağTaşeron SSID'si yalnızca internete çıkar; üretim, kamera ve ofis ağlarını görmez.
KayıtKim, hangi cihazla, hangi adresten, ne zaman bağlandı: kayıtlar zaman damgalı arşive yazılır.
Kapanış ve gözden geçirmeİş bitince hesaplar kapanır; ayda bir açık kalan hesaplar ve olağan dışı trafik raporlanır.
5651 ve ilgili yönetmelikler genel bilgi olarak anılmıştır; kapsam ve saklama süresi için mevzuatın güncel hâline bakın.
Kamera ve güvenlik ağlarını BT ağından ayırmak
İTOSB'ye göre bölge sınırlarının tamamı 88 IP kamerayla izleniyor
Ayrı VLAN ve kural seti
OSB'nin kameraları bölge sınırlarını izler; fabrika içindeki kameraların ağ güvenliği her işletmenin kendi işidir. Kameralar ve kayıt cihazı (NVR) kendi ağında; ofisten yalnızca izleme istemcisi belirli portlardan erişiyor, internete doğrudan çıkış kapalı.
Kayıt yedekliliği ve saklama
Kayıt diskleri RAID yapısında, kritik kameralar için ikinci kayıt hedefi. Saklama süresi ayarını, KVKK aydınlatma metninizde yazan süreyle eşleşecek şekilde belgeliyoruz.
Parola, yama ve envanter
Varsayılan parolalar değişir, her kameranın yazılım sürümü envantere girer, güncellemeler bakım penceresinde ve geri dönüş planıyla yapılır.
Rıhtımda vinçle yükleme (Vancouver, Kanada)
Serbest bölgedeki çok uluslu şirketler: global politika, yerel destek
İşleticisi DESBAŞ'a göre Aydınlı'daki İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi 467.000 m²'lik alanda kurulu; yerli ve yabancı sermayeli yaklaşık 300 şirketin bulunduğu bölgede yaklaşık 6.700 kişi çalışıyor. Ticaret Bakanlığı'na göre bölge 2023'te ihracatını 1,3 milyar dolara çıkararak ihracatını en çok artıran serbest bölge oldu.
Yabancı sermayeli bir şirketin Tuzla'daki bilgi işlemi çoğunlukla merkezin kurallarıyla yürür: Microsoft 365 ve Entra ID kiracısı yurt dışından yönetilir, cihaz politikaları merkezden gelir. Yerel destekten beklenen, sahadaki işleri yürütmek ve düzenli rapor vermektir. Bu modelde merkezin verdiği sınırlı yönetici rolleriyle çalışıyor, işlemleri merkezin bilet sistemine ya da Ubden Destek Merkezi portalına kaydediyor, aylık raporu Türkçe ve İngilizce hazırlıyoruz. Merkezdeki BT ekibiniz bizi Microsoft Marketplace'teki herkese açık iş ortağı profilimizden doğrulayabilir.
Kişisel verinin yurt dışındaki merkeze aktarılması KVKK açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu. Hangi verinin nereye gittiğini gösteren veri akış haritasını biz çıkarıyoruz; hukuki değerlendirme şirketinizin danışmanında kalıyor.
Teknopark İstanbul'daki Ar-Ge ekipleri için izole geliştirme ağları
Pendik Sanayi Mahallesi'ndeki Teknopark İstanbul'un temelleri 1987'de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla atıldı, park resmî olarak 2010'da kuruldu. Kurucu ortakları SSB, İTO, HEAŞ, STM ve İstanbul Ticaret Üniversitesi; odağı savunma, havacılık, uzay, denizcilik ve ileri elektronik.
Böyle bir parkta beş kişilik bir Ar-Ge ekibinin bile ağ ihtiyacı sıradan bir ofisten farklıdır: kaynak kod, tasarım dosyası ve test verisi şirketin asıl varlığıdır. Korumayı üç katmanda kuruyoruz.
Ağ
Geliştirme, test ve misafir ağları ayrı segmentlerde
Geliştirme ağından internete yalnızca tanımlı çıkış: paket depoları, güncelleme sunucuları
Uzaktan erişim yalnızca kayıtlı cihazdan, çok faktörlü doğrulamayla
Uç nokta
Disk şifreleme ve harici depolama politikası
Mobil cihaz yönetimiyle uyum kontrolü; uyumsuz cihaz ağa alınmaz
Yerel yönetici yetkisi yalnızca kayıtlı istisnayla
Kod ve tasarım verisi
Kod deposuna rol bazlı erişim; ayrılan çalışanın erişimi işten çıkış sürecine bağlı kapanır
Depo ve tasarım dosyalarının şifreli, ayrık yedeği
Gizlilik dereceli projelerde kuralı projenin güvenlik sorumlusu koyar; tesis güvenlik belgesi gibi yetkiler kapsamımızda değildir
Deprem senaryolu yedekleme: bir kopya Marmara dışında
İş Bankası'nın 12 Aralık 2017 tarihli duyurusuna göre Tuzla'daki Atlas Veri Merkezi sismik izolatörlerle tasarlandı ve Uptime Institute'un Tier IV sertifikasını alan Türkiye'deki ilk veri merkezi oldu. Bir KOBİ'nin sunucu odası ise çoğu zaman üretimle aynı binada; bina zarar görürse sunucu da, yanındaki yedek diski de aynı anda gider.
Aradaki farkı kapatmanın yolu yeni bir bina değil, doğru yedekleme ve felaket kurtarma düzeni. Bunu dört adımda kuruyoruz.
01
Üç kopya, iki ortam
Canlı veri, yerel yedek ve uzak yedek. Yerel yedek ayrı bir cihazda, canlı sistemle aynı disk dizisinde değil; fidye yazılımına karşı değiştirilemez saklama seçeneği açık.
02
Bir kopya Marmara dışında
Uzak kopya Marmara Bölgesi dışındaki bir veri merkezinde ya da bulut bölgesinde. Konumu, verinin kişisel veri içerip içermediğine bakarak birlikte seçiyoruz.
03
Geri yükleme provası
Sözleşmede belirlenen aralıklarla bir sistemi yedekten başka bir ortamda ayağa kaldırıp süreyi ölçüyoruz; kurtarma hedefiniz tahmine değil ölçüme dayanıyor.
04
Bina dışı çalışma planı
Bina kullanılamazsa kim, nereden, hangi sistemle çalışacak; kritik uygulamaların sırası tek sayfalık planda.
Tuzla ve Pendik'te sözleşme kapsamına aldığımız işler
İzleme, bakım ve aylık rapor: sürekli destek
Yardım masası ve uç nokta yönetimi
Portaldan, e-postadan ya da telefondan gelen talepler tek kayıt sisteminde toplanır. Bilgisayar kurulumu, yama, koruma yazılımı ve envanter takibi aylık raporda.
Taşeronlar ve yeni başlayanlar için tek sayfalık kullanım kuralları, sahte e-postalara karşı kısa farkındalık oturumları; BT ekibinize Microsoft 365 ve Azure yönetimi eğitimi.
Sözleşmeli bilgi işlem desteğine geçiş nasıl ilerliyor
Keşif
Keşif
Saha ziyareti ve envanter
Ağ şemasını, sunucuları, lisansları, yedekleri ve kimin neye eriştiğini çıkarıyoruz; fabrikada üretim ağı, tersanede saha kablosuz ağı ayrıca not ediliyor.
Kapsam
Kapsam
Sorumluluk matrisi
Neyi biz, neyi sizin ekibiniz, neyi makine ya da yazılım üreticisi yapar; ziyaret sıklığı ve mesai dışı kapsam burada yazılır.
Devreye alma
Devreye alma
İzleme, yedek ve erişim
Uzaktan izleme ajanları kurulur, yedekler test edilir, yönetici hesapları kişiselleştirilir, yardım masası kanalı açılır.
İlk düzeltmeler
İlk düzeltmeler
Keşifte çıkan acil işler
İnternete açık bırakılmış portlar, yedeği alınmayan sunucu, ortak kullanılan parolalar gibi bulgular öncelik sırasıyla kapatılır.
Her ay
Her ay
Rapor ve planlı ziyaret
Bilet, yama, yedek ve güvenlik özetini içeren rapor; yerinde ziyaretlerde önceden hazırlanmış bakım listesi.
Pendik ve Kurtköy ofislerinde IT destek: yardım masası ve bakım sözleşmesi
Pendik Kaymakamlığı'na göre ilçede 36 mahalle var. Kurtköy, Yenişehir ya da Kaynarca'daki bir ofisin ihtiyacı Tepeören'deki bir fabrikanınkinden farklı: üretim ağı yok, ama her gün açılan talep, işe yeni başlayan çalışan ve süresi dolan lisans var.
Sözleşmeye neler giriyor
Kullanıcı desteği: uzaktan bağlantıyla yazılım, yazıcı, e-posta ve VPN sorunları
Bilgisayar hazırlama, devir ve iade; disk şifreleme ve envanter kaydı
Microsoft 365 kullanıcı, lisans ve paylaşım izinleri
Aylık rapor: açılan ve kapanan talepler, yamalar, yedek durumu, öneriler
Sahaya ne zaman ve nasıl geliyoruz
Tuzla ve Pendik'te ofis ya da depo bulundurmuyoruz; yüz yüze görüşebileceğiniz irtibat ofisimiz Tekirdağ'daki Çerkezköy İrtibat Ofisi. Talepler önce uzaktan çözülüyor; kablolama, cihaz değişimi ya da kabin düzeni gibi sahada yapılması gereken işler planlı ziyaret gününe toplanıyor.
Ziyaret sıklığı, acil yerinde müdahalenin koşulları ve mesai dışı kapsam sözleşmede birlikte belirleniyor. Bu sayfada süre taahhüdü vermiyoruz; sahanızı görmeden verilen bir süre ancak tahmin olur.
Tuzla ve Pendik'te bilgi işlem: sık sorulan sorular
Patlayıcı ortam (ATEX) bulunan kimya tesisimizde hangi el terminali ve erişim noktaları kullanılabilir?
Bunu tesisin patlamadan korunma dokümanındaki bölge sınıflandırması belirler (gaz için Bölge 0, 1, 2; toz için Bölge 20, 21, 22); her bölgede yalnızca o bölgeye uygun kategorideki Ex işaretli ekipman kullanılmalıdır. Sınıflandırma ve belgelendirme bizim işimiz değil; bu haritaya göre uygun el terminali, tablet ve erişim noktalarını seçiyor, kablosuz kapsamayı ölçerek tasarlıyoruz.
Tersanede sürekli değişen taşeron personelin ağ erişimini nasıl yönetiriz?
Ortak şifre yerine süreli kimlikle. Taşeron firma ve ekip sorumlusu kaydedilir, her kişiye iş süresiyle sınırlı hesap verilir, taşeron ağı ayrı SSID ve VLAN'da yalnızca internete çıkar, bağlantılar zaman damgalı kaydedilir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüğünüzü hukuk danışmanınızla teyit etmenizi öneririz.
İTOSB'deki ilaç tesisimizde doğrulanmış sistemlerin yedeği ve değişiklik kaydı nasıl tutulur?
Her teknik değişiklik (yama, sürücü, yedek ayarı) tesisin değişiklik kontrol prosedürüne göre önce talep edilir ve onaylanır, sonra uygulanıp doğrulanır. Biz değişiklikten önce anlık görüntü ve geri dönüş adımı hazırlıyor, yedekleri düzenli geri yükleme testiyle tutuyoruz. Validasyon ve GMP uygunluk kararı tesisin kalite biriminde kalır.
Serbest bölgedeki yabancı sermayeli şirketimiz yerel IT desteğini global politikalarla nasıl uyumlu yürütür?
Merkezin verdiği sınırlı yönetici rolleriyle çalışırız: politika merkezde kalır, sahadaki uygulama ve kayıt bizde olur. İşlemler merkezin bilet sistemine ya da Ubden Destek Merkezi portalına işlenir, aylık rapor Türkçe ve İngilizce hazırlanır. Yurt dışına kişisel veri aktarımının KVKK değerlendirmesi hukuk danışmanınızda kalır; veri akış haritasını biz çıkarırız.
Teknopark İstanbul'daki bir Ar-Ge ekibinin geliştirme ağı nasıl izole edilir?
Geliştirme, test ve misafir ağları ayrı segmentlere bölünür, geliştirme ağının internet çıkışı tanımlı adreslerle sınırlanır. Uç noktada disk şifreleme ve uyum kontrolü, kod deposunda rol bazlı erişim ve ayrık yedek uygulanır. Gizlilik dereceli projelerde son söz projenin güvenlik sorumlusundadır.
Deprem riskine karşı şirket verimizin bir kopyasını nerede tutmalıyız?
3-2-1 kuralını esas alıyoruz: üç kopya, iki ayrı ortam, en az bir kopya tesis dışında. Tuzla ve Pendik için bu dış kopyanın Marmara Bölgesi dışındaki bir veri merkezinde ya da bulut bölgesinde durmasını öneriyoruz; kişisel veri varsa konumu KVKK açısından da değerlendiriyoruz. Asıl güvence düzenli geri yükleme provasıdır. Ayrıntılar: veri yönetimi ve yedekleme.
Ubden®'in Tuzla ya da Pendik'te ofisi var mı, sahaya nasıl geliyorsunuz?
Hayır, iki ilçede de ofis bulundurmuyoruz; irtibat ofisimiz Tekirdağ'ın Çerkezköy ilçesinde. Talepleri önce uzaktan karşılıyor, sahadaki işleri planlı ziyaret günlerinde topluca yapıyoruz. Ziyaret sıklığı ve acil müdahale koşulları sözleşmede yazılır; süre vaadi vermiyoruz. Keşif için iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.
Fabrikadaki kamera sistemini ofis ağından ayırmak gerekir mi?
Evet, öneriyoruz. Kameralar ve kayıt cihazları çoğu zaman eski yazılımla çalışır; ofis ağına bağlıysa saldırgana kolay bir basamak olur. Ayrı VLAN, kameraların internete doğrudan çıkışının kapatılması, varsayılan parolaların değişmesi ve izleme istemcisine yalnızca gerekli portların açılması temel adımlardır. Ayrıntılar: ağ ve siber güvenlik.
Sahanıza göre ağ ve güvenlik senaryosunu birlikte yazalım
OSB'deki fabrika, tersane, serbest bölge şirketi ya da Teknopark'taki Ar-Ge ekibi: önce keşifle riskleri ve sorumlulukları netleştirelim, sonra sözleşmeyi sahaya göre kuralım.